استان آذربایجان شرقی

استان آذربایجان شرقی با جمعیتی بالغ بر ۳۷۰۰۰۰۰نفر ( معادل ۵ درصد جمعیت کشور ) و با ۴۵۴۹۰ کیلومتر مربع مساحت به عنوان بزرگترین و پرجمعیت ترین استان منطقه شمال غربی ایران از سمت غرب و جنوب غربی به آذربایجان غربی  از سمت شمال به جمهوری های آذربایجان و ارمنستان از سمت جنوب شرق به استان زنجان و ازسمت شرق به استان اردبیل محدود شده است .

مرکز استان آذربایجان شرقی شهر تبریز بوده و از شهرهای مهم و اقماری آن می توان به شهرهای مرند مراغه و میانه اشاره نمود .

از نظر تقسیمات کشوری استان از ۲۱ شهرستان ۶۲شهر ۴۴ بخش ۱۴۲ دهستان و ۳۰۷۷ روستا تشکیل یافته است . پرجمعیت ترین شهرستان استان. شهرستان تبریز و کم جمعیت ترین آن شهرستان چاراویماق می باشد .

استان آذربایجان شرقی ربه جهت تمرکز صنایع بزرگ تولیدی از قطب های مهم تولیدی و صنعتی کشور می باشد که نزدیک به ۵ هزار کارگاه تولیدی -_صنعتی در آن فعالیت می کنند .

ظرفیت های صنایع دستی استان آذربایجان شرقی

استان آذربایجان شرقی یکی از کانونهای مهم صنایع دستی ایران است و تنوع صنایع دستی مرهون وسعت منطقه روستاها و همچنین وجود ایل بزرگ ارسباران می باشد . به طور کلی در مناطق مختلف آذربایجان شرقی و هریک از شهرتان ها به تولید هنری خاص مشهورند .

شهرستان تبریز به هنر نقره کاریبا قدمت ۱۰۰ ساله و شهرستان شبستر به هنر سفال گری معروفیت کشوری دارند و ابریشم بافی و تولید و چاپ روسری کلاغه ای در روستاهای شهرستان اسکو . سوزن دوزی منحصر به فرد موسوم به ممقان دوزی در شهرستان آذرشهر. بافت گلیم های زیبا در روستاهای شهرستان میانه . بافت سبد از جنس کاه گندم در شهرستان مرند و بافت ورنی که گل سرسبد هنر اصیل عشایر ارسباران در شهرستانهای کلیبر . اهر و ورزقان است .

ظرفیت های کشاورزی استان آذربایجان شرقی

اقلیم و تنوع آب و هوایی .ویژگی های خاک حاصلخیز. منابع طبیعی غنی . جلگه ها و دشت های سرسبز و فراخ . کوهستان های سربه فلک کشیده . رودخانه ها و چشمه سارهای پر آب و از همه مهمتر موقعیت جغرافیایی و ژئوپلیتیک آذربایجان همه و همه دست هم داده و این بخش از سرزمین کهم ایران را به سرزمین فرصت ها در بخش کشاورزی تبدیل کرده است .

کشاورزی آذربایجان شرقی از جایگاه ویژه ای در کشور برخوردار است به طوریکه از نظر سطح اراضی کشاورزی در رتبه چهارم  و از نظر سطح زیر کشت اراضی باغی  و زارعی رتبه پنجم را درمیان سایر استان ها داراست . در تولید برخی محصولات کشاورزی دارای مزیت نسبی می باشد . چنانچه در تولید زردآلو . پیاز و یونجه دارای رتبه نخست . در تولید گوشت قرمز .سیب درختی .انگور وعسل رتبه دوم و در تولید شیر خام . سیب زمینی . بادام .گردو وتخم مرغ رتبه چهارم کشور را داراست .

تولیدات شیلات و آبزیان

اقلیم معتدل سرد و کوهستانی رودخانه ای پرآب و چشمه سارهای طبیعی آذربایجان شرقی محیطی بسیار خوب برای پرورش انواع آبزیان ( اعم از گرم آبی و سرد آبی ) در کنار سایر فعالیت های کشاورزی را فراهم آورده است .مهمترین ماهیان پرورشی استان عبارتند از :آمور . کپور. فیتوفاگ . ماهی آزاد و معروف ترین نوع ماهی پرورشی سردابی آذربایجان شرقی نیز انواع ماهی قزل الا هستند . ضمنا برخی از آبزیان مثل خرچنک و شاه میگو نیز قابل صید می باشند .

اولویت های سرمایه گذاری بخش کشاورزی استان آذربایجان شرقی

استان آذربایجان شرقی در زمینه کشاورزی. دامپروری . مکانیراسون . باغداری . زنبور داری و شیلات دارای قابلیت های قابل توجهی دارد

تولید کود بیولوزیک – کشت های گلخانه ای – پرواربندی گوساله- عمل آوری .بسته بندی و انجماد آبزیان -تولید اسانس های خوراکی – گوسفند و بره پرواری – طرح تلفیقی کرم ابریشم و کشت یونجه – تولید نشاسته پری زلاتین -درجه بندی و بسته بندی – پرورش مرخ مادر جهت تولید تخم مرغ نطفه دار -پودر گوجه فرنگی – تولید اسانس گیاهی – پرورش کرم ابریشم – صادرات محصولات کشاورزی – پرورش شتر مرغ – پرورش گاو شیری

سیمای عشایر استان آذربایجان شرقی

براساس نتایج سرشماری سال ۱۳۸۷. این استان دارای ۸۰۹۷ خانوار یا ۴۳۸۵۷ نفر عشایر کوچنده در دوره قشلاقی و ۱۳۲۹۵خانوار یا ۷۰۵۷۷ نفر در دوره ییلاقی می باشد .

هر آلاچیق عشایری یک کارگاه تولیدی محسوب می شود و تمام اعضا خانوادهدر تولید و عرضه و فروش محصولات دامی و کشاورزی و صنایع دستی به منظور تامین معیشت کل خانواده تلاش می نمایند .

جامعه عشایری استان علاوه بر پرورش گوسفند ،گاو ،شتر و بز در سال های اخیر به پرورش بلدرچین ،بوقلمون ،کبک،شترمرغ،زنبورعسل وانواع آبزیان روی آورده اند . از دیگر تولیدات عشایر استان می توان به تولید کره و روغن حیوانی (ساری یاغ )دوغ نهره ، کشک و شیر شتر اشاره نمود .

ظرفیت های سرمایه گذاری مناطق عشایر نشین استان

  • احداث اردوگاههای ورزشی در ییلاقات استان
  • توسعه گردشگری طبیعی (بوم گردی ) در ییلاقات استان
  • کشت گیاهان دارویی و یا جمع آوری آن و احداث صنایع تبدیلی مربوطه
  • احداث مراکز جمع آوری شیر گوسفندی و راه اندازی صنایع تبدیلی مربوطه
  • پرورش ماهی در قفس در سد خدا آفرین ، ستارخان ، آی دوغموش ،ارسباران
  • برند سازی ، تولید و بازار یابی برای محصول ورنی عشایری در مناطق نجف تراکمه و منطقه آبش احمدشهرستان کلیبر
  • ایجاد کارگاههای تولیدی صنایع دستی عشایری و بازارچه های دائمی فروش محصولات عشایری
  • راه اندازی طرح سرمایه گذاری در تثبیت و افزایش تولید علوفه در مراتع استان
  • راه اندازی طرح سرمایه گذازی در تولید ،ترویج و توسعه استفاده از انرژی های نو در مناطق عشایری
  • احداث کارخانه تولید سرکه سیب در شهرستان اهرویژه مناطق عشایر نشین
  • احداث کارخانه تولید شربت ذرت ویژه مناطق عشایرنشین

ظرفیت های معدنی آذربایجانشرقی

مس

در مجموع ۱۴ معدن مس در استان وجود دارد که معدن مس سونگون شاخص ترین معدن مس بوده و ۱۲ مورد از آنها دارای پروانه بهره برداری است . همچنین کانی سازی از نوع مس ، مس -مولیبدنو همچنین سرب ، طلا و نقره به عنوان عناصر فرعی همراه با مس می باشد که ظرفیت بی بدیلی در سطح کشور ایجاد کرده و آوازه جهانی دارد.

طلا

از پتانسیل های معادن طلای استان می توان به روستای شرف آباد هیزه جان ،آستارقان و اندریان در شهرستان ورزقان ، روستاهای زایلیک و نبی جان در شهرستان اهر و روستای بسیط هشترود اشاره کرد .

نفلین سینیت

معادن نفلین سینیت کشور در روستاهای رزگاه سراب وگلدرق کلیبر استان آذربایجان شرقی قرار دارند که از نظر آلومینا و فلدسپات از اهمیت ویژه ای برخوردار است .

پرلیت

در شهرستان میانه به ویژه در روستاهای شیرین بلغ ، سفید خانه ،عجمی و اشلق چای ذخایر با ارزشی از پرلیت وجود دارد.

معادن پوکه

ذخایر معادن پوکه برابر ۸/۳۵ میلیون تن می باش که غالبا در شهرستان بستان آباد روستاهای زنگبار، اسفنگره ،کرد کندی ، قره بابا ، ایرانق ، شیروانه ده ،دیبکلو ، باشسیز و … می باشد .

دیاتومیت

مهمترین کانسار دیاتومیت آذربایجان شرقی در ۴۵ کیلومتری جنوب تبریز (شهرستان آذرشهر )قرار دارد . افزون برآن ذخایری در شهرستان های مراغه و ورزقان موجود است .

تراور تن

تراورتن سنگ رسوبی کربناته ای است که در محل چشمه های آهک ساز تشکیل میشود که اگر این سنگ از بزرگی و پیوستگی لازم برخوردار باشد می تواند به عنوان سنگ تزئینی و نما برای ساختمان ها به کار رود .